Fueller
November_2011-10

Herdenking Kristallnacht  op 9-11-2011 in Kleef, Synagogenplaats

Op 9 november 1938 (73 jaar geleden) werden in alle Duitse steden tijdens de 'Reichspogromnacht'  bij joodse burgers de ruiten ingegooid, synagogen in brand gestoken en huizen, winkels en bedrijfspanden vernield en geplunderd. Dit gebeurde ook in Kleef.

Waar de Kleefse synagoge heeft gestaan (aan de Reitbahn), is een monument ingericht ter nagedachtenis aan deze gruwel. Hier zijn herinneringsplaketten aangebracht met de namen van de later vermoorde joodse Klevenaren. De  Kleefs-Emmerichs-Nijmeegse vereniging "Buren zonder grenzen-Nachbarn ohne Grenzen" heeft in 2004 het initiatief tot deze gedachtenisplek genomen. Zij ondervond hierbij alle medewerking van de Kleefse Gemeente. 

Op woensdag 9 november van dit jaar werd de kristalnacht (Reichspogromnacht) voor de zevende maal herdacht door bewoners van de stad Kleef en hun (ere)gasten. 

 

Flagge_D1-1

Maria Diedenhofen, voorzitter van de vereniging "Buren zonder grenzen-Nachbarn ohne Grenzen" deed het woord namens de organisatie van deze herdenking. "Hier heeft de grond in brand gestaan. Wij getuigen van onze bedroefdheid om de schandedaden die hier hebben plaatsgevonden." De burgemeester van Kleef zei hierna: "Wij krijgen de democratie niet gratis, en moeten ons inzetten voor mensenrechten en vrijheid als we de democratie willen behouden." Hij deed een beroep op de jongere generaties, die niet onder dictatuur hebben hoeven leven, om de inzichten die het verleden heeft opgeleverd in het heden hoog te houden.

Het aangrijpendste deel van de herdenking was de getuigenis van Gila van de Braak, die over het lot van haar joodse grootvader Alfred Ludwig Wieruszowski vertelde. Eén van diens dochters wist tijdens de Tweede Wereldoorlog naar Palestina te vluchten. Hier werd Gila, die sinds 1985 in Kleef woont, geboren. "Nu pas voel ik me vrij genoeg om deze persoonlijke betrokkenheid met anderen te delen", zei ze. Wieruszowski was rechter in Keulen, en kreeg op zijn 63ste nog een leidende functie aan het Hooggerechtshof. "Mijn grootvader voelde zich door en door Duitser, en liet zelfs zijn vier dochters dopen. Hij voelde zich 'een zoon' van de Verlichting en het Classicisme", vertelde Gila van de Braak. Wieruszowski had tevens zijn leven lang een aanstelling als hoogleraar aan de Universiteit van Keulen en werd, vanwege zijn lange staat van dienst, in 1933 nog door de dekaan in het openbaar gefeliciteerd met zijn 75ste verjaardag. Maar in april van datzelfde jaar, hing er een plakkaat op de universiteit met: "Wanneer een jood Duits spreekt, liegt hij". Een jaar later werd zijn naam uit het register van de universiteit verwijderd. Gila's stem breekt als zij vertelt hoe haar grootvader afscheid nam van zijn dochters vlak voor hun vluchtreis. Haar moeder vertelde haar: "Hij zat daar op het perron, woedend en hulpeloos met zijn vuisten te schudden".

Indrukwekkend waren ook het gebed voor de doden (Kaddish) dat Rabijn Mendel Levine uitsprak, en een gedicht voor de vrede, voorgedragen door Jem van den Burg, beide uit Nijmegen.

Leerlingen van de Lutherschool in Kleef lieten een traditionele dans zien: 'het vosje' (Hashual) en studenten aan de Kleefse beroepsopleiding citeerden prachtige regels van de vermoorde joods-Duitse jonge dichter Erich Fried.
Het koor van de Christus Koning-kerk onder leiding van Johannes Feldman bracht op muziek gezette psalmen.

Na de herdenking op de Synagogenplatz werden alle gasten verwelkomd in het Kolpinghaus. Oude bekenden zagen elkaar weer en nieuwe ontmoetingen vonden plaats.

November_2011-01

November_2011-02

November_2011-04

November_2011-05

November_2011-06

November_2011-07

November_2011-03

November_2011-08

November_2011-09

up

begin van de pagina